Connect with us

Kitap

Körlük

Roman, Nasihatlar Kitabı’ndan alınan “Bakabiliyorsan, gör. Görebiliyorsan, fark et.” sözleriyle başlıyor. Adı olmayan bir ülkenin, bilinmeyen bir şehrinde, bilinmeyen bir zamanında, arabasının içinde trafik ışığının yeşile dönmesi için bekleyen bir adamın ansızın kör olması ile başlayan bir roman bu. Şehirde yavaş yavaş yayılan ve sonrasında önü alınamayan bu bulaşıcı körleşme, karanlık içinde değil beyazlık içinde. Beyaz, sütbeyazı bir boşluk.

7 kişinin beyaz körlük içinde kalması ile başlayan ve sonrasında yayılan bu körlüğün kontrol altına alınabilmesi adına bu kişiler, eskiden akıl hastanesi olarak kullanılan bir bina içinde karantina altına alınır. Bu kişilerin isimlerini bilmemekle birlikte yazar sadece sıfatlar kullanarak- ilk kör adam, şehla çocuk, doktor, doktorun karısı, albay, koyu renkli gözlüklü genç kız, polis, taksi şoförü …vb- karakterleri tanımamızı ve olay örgüsünü buna göre takip etmemizi sağlıyor. Bu isimsizliğin okurken karmaşa yaratacağını düşünüyorsunuz ama ilerleyen birkaç sayfa sonrasında bu kaygının boşuna olduğunu anlıyorsunuz. Bu beyaz körlük içinde sadece gözü gören bir kadın bulunmakta ve görmeyen gözlere rehberlik etmektedir. Ancak hayatta kalma mücadelesi içinde o kadar kötü yaşam karelerini görür ki zaman zaman kendi gözlerinin de kör olmasını çok ister. Doktorun karısı burada bir ve nevi umudu, cesareti, sabrı, iyiliği, sadakati simgeler.

Karantina denilse de aslında hapishaneye dönen bu yerde idare sadece anonslarla yapılır ve kurallar okunur. Karantina bölgesi askeri bir disiplinle yönetilir. Hastaneden (hapishaneden) dışarı çıkacak kişiler ölümle cezalandırılır. İlk başta her şey kontrol altında görünse de, içeride ve dışarıda işler hiç de yolunda değildir.

Bu arada karantinaya alınan ilk grup, yaşamlarını kolaylaştıracak şekilde düzenlerini kurmaya çabalarken, iktidar tarafından alınan önlemler ve baskıcı politikalar körlüğün yayılmasını engelleyemediğı gibi salgın da her geçen gün artarak devam eder. Akıl hastanesinin tüm koğuşları dolar ve bu kaos içinde körler ülkesinde kısa sürede karmaşa başlar. Bu karmaşa, kamplaşmaların ve sonucunda yeni güç dengelerinin oluşmasına zemin hazırlar. İçeride çeteler kendi hükümdarlıklarını ilan ederek diğer körleri acımasızca sömürmeye başlar. Dışarıda da durum farksızdır. İktidar da körleştiğinden kaos her yerde hat safhada yaşanır.

Nihayetinde sağ kalan körler, karantinadan kendi çabaları ile kurtulur. Bahsettiğimiz 7 kişi zorlu mücadeleler sonrasında eski hayatlarını devam ettirdikleri evlerini ziyaret ederler. Doktorun karısı dışında, insanın perişanlık hallerini, en dipte nasıl olunuru kimse bilmez, kimse görmez. Bir de biz biliriz ve görürüz. Gören gözleriz biz. Kitabın son noktası burası değil ama gerisini okuma lezzetiniz bozulmasın diye size bırakıyorum.

*** Saramago, insanın tek amacının bu beyaz körlük içinde ne pahasına olursa olsun hayatta kalma mücadelesini dikkat çekici şekilde bize aktarıyor. Ne pahasına olursa olsun derken yazar bunun içini; açlık, zorbalık, cinsellik, pislik, ahlak çöküntüsü, ölümler, sosyal statünün yok olması ve tecavüz ile doldurmuş. Kaotik bir dünya tasvir edilir ki bu, insanın derinliklerinde bulunan karanlık yüzünün yansımasıdır. Bu karanlık yüzlerin ortaya çıkması ile insanlar artık tüm değer yargılarını kaybeder.

Saramago’nun dili sade, akıcı, yıkıcı, yakıcı, zaman zaman anlatımı ile mide bulantısına bile neden olan bir dil. Yazar kitabında sadece nokta ve virgül kullanmış, diyaloglar sadece virgül ile ayrılmış ama birkaç sayfa okuduktan sonra bu zorluk kalkıyor ve kitabın sayfaları arasında akıp gidiyorsunuz. Sözcük oyunlarına gerek duymayan sade bir anlatımla bu kadar vurucu bir kitap yazılması gerçek bir yetenek gerektirir.

Zamana yenik düşmeyecek bir roman olan ‘’Körlük’’ uzun zamandır bu kadar lezzet alarak okuduğum kitaplar arasındaki en başarılı olandı. Mutlaka kitaplığınızda bulunması gereken bir kitap.

Kişisel görüş; Hepimiz aslında körüz, gören körleriz. Yanı başımızda yaşananları görmüyor, bilmiyor, ilgilenmiyoruz veya bilsek de umursamıyoruz. Toplumsal duyarsızlık, toplumsal umarsızlık. Körlük kitabı, sosyal yapıların altüst edilmesinin aslında ne kadar basit ve kısa süre içinde olabileceğini, insani değerlerin açlık karşısında nasıl değersizleşebileceğini, modern giysilerimizin altında aslında şartlar oluştuğunda nasıl ilkel ve vahşi bireylere!!! dönüşebileceğimizi, iktidarın elinde bulundurduğu güçle insan hayatlarını nasıl değersizleştirdiğini ve iktidarın gözünde sadece istatistiksel veri olacağımızı doğrudan, sağa sola sapmadan, biz okurları yormadan akıcı bir şekilde bize aktarıyor.

Kitaptan bazı alıntılar ;

’ Tam anlamıyla insan gibi yaşayamıyorsak, en azından tam anlamıyla hayvan gibi yaşamamak için elimizden geleni yapalım, defalarca bunu tekrarladı, ki yatakhanenin geri kalanı özünde basit ve temel olan bu sözleri  sonunda bir düstura, hükme, doktrine, yaşam kuralına  dönüştürdüler .’’   Sayfa 123

 ‘’ Askerler işitmiyormuş gibi yaptılar, çavuşun burayı denetime gelen bir yüzbaşıdan aldığı talimat katı ve kesindi, Birbirlerini öldürmeleri daha iyi, hiç olmazsa azalırlar .’’ Sayfa 144

  ‘’Bazı körlerin sadece gözleri kör değildi, zihinlere de kördü.’’ Sayfa 222

 ‘’Doktorun karısı ‘’Tanrı bile görmüyor, çünkü gökyüzü bulutlarla kaplı, sizi yalnızca ben görüyorum’ dedi.’’  Sayfa 282

 ” Bir körler toplumu yaşamını sürdürebilmek için nasıl örgütlenebilir, Örgütlenmek yeter, örgütlenmek bir bakıma görmeye başlamak demektir.’’ Sayfa 297

***Bu dispotik eser, 2008 yılında Brezilyalı yönetmen Fernando Meirelles tarafından, beyazperdeye uyarlanmış. Filmin başrollerini Mark Ruffalo ve Julianne Moore paylaşmış. Kitabın tadı hala damağımda olduğundan filmi sonra izlemeye karar verdim.

Kitaplarla ve sevgiyle kalın.

 

Gidilecek yollar, okunacak kitaplar, izlenecek filmler sınırsız ve ucu açık. Nefes alacağımız sayı bile belli dedik. Başladık gezmeye, okumaya, gözlemlemeye… Gezdikçe çoğaldık, okudukça bilinçlendik ve izleyip, gözlemledikçe çevremizde devasa olarak nitelenen sorunları, sıkıntıları !!! minnacık görmeye başladık ve sonuç olarak birlikte huzur bulduk. İnsan bu zamanda başka ne ister ki ! Dünya ne büyük biz insanlar ne kadar küçük demeye ara vermeden devam ettik. Kim bilir hayatımızın sonuna kadar daha ne kadar çok söyleyeceğiz. Franz Kafka ne kadar güzel demiş. ‘’Ölümün olduğu bu dünyada, hiçbir şey çok da ciddi değildir aslında." Öncelikle sağlığımızın değerini bilip, kendimize iyi davranalım ve yatırım yapalım. Geze, göre ne tür yaşamlar varmış tanıklık edelim. Hayatınızı istediğiniz şekilde yaşamanız dileğiyle. Mutlu ve her zaman umutlu kalın .

Continue Reading

Kitap

Sırça Köşk

Kürk Mantolu Madonna kitabı ile tanıştım, Kuyucaklı Yusuf ile onu sevdim, İçimizdeki Şeytan kitabı ile favori yazarlarım arasına ekledim. Zaman zaman klasik  olduğunu düşündüğümüz konu başlıklarından çok etkileyici hikayeler çıkartan, zaman zaman şaşırtan çıkarımları ile ben bunu daha önce niye düşünemedim dedirten güzel bir yazar.  Kim mi ? Sabahattin Ali.

Sevgili yazarın uzun süredir okumak istediğim Sırça Köşkü’nü yine yalın ve sürükleyici anlatımı nedeniyle çabucak bitirdim. Kitap içinde on üç öykü ve dört masal bulunuyor.

Öyküler; Portakal, Beyaz Bir Gemi, Katil Osman, Böbrek, Cıgara, Millet Yutmuyor, Bahtiyar Köpek, Çilli, Dekolman, Hakkımızı Yedirmeyiz!, Cankurtaran, Çirkince, Kurtla Kuzu.

Masallar; Bir Aşk Masalı, Devlerin Ölümü, Koyun Masalı, Sırça Köşk.

Her biri ayrı lezzette olan bu öyküler içinde gönlümün daha çok aktığı  bir öykü oldu. Cankurtaran. Sağlığın nasıl para ile satın alınabileceğini, öykünün erkek karakteri gözünden kadının ne kadar değersiz olduğunu ve öyküde geçen Asiye’nin nasıl tek bir cümle ile şaha kalktığını gösteren güzel bir öykü. Bunun dışında kitaba ismini veren Sırça Köşk de güzel bir masal. Masal bu ya, geçmişten günümüze gelen, nice farklı karakterler tarafından kurulan ve sonrasında yıkılmaya mahkum olan bir dolu Sırça Köşk’ün gelmişini geçmişini ve malum sonlarını kısa ve yalın bir anlatımla bize aktarıyor.

Sırça Köşk’ten alıntı; ’Halk Sırça Köşk’ün enkazını çabuk temizlemiş, dünyada onsuz da yaşanabileceğini anlayarak eski hayatına dönmüş, işini yine arasından seçtiği adamlara gördürmüş, ama sırça köşkün kötü hatırasını uzun zaman zihninden çıkaramamış.’’

Her öyküsünde, denemesinde, şiirinde, romanında, mektuplarında yüzü topluma dönük, yaşadığı ülke koşullarına yabancı kalmamış, her daim duyarlı davranan Sabahattin Ali, hem zamanın içinde ama aynı zamanda da zamanın dışında bir yazar. Zamanın dışında çünkü dile getirdiği, kaleme aldığı konu başlıkları her daim güncel, evrensel konular. Bu yazdıklarımın doğruluğunu teyit için Sabahattin Ali’nin hayat hikayesini ve yazdığı bir iki kitabı okumak yeterli olacaktır. İlk hangi kitabıyla tanışmak gerekir derseniz, bana göre herhangi biri olabilir. Ama yine de daha önce okuduğum kitaplarından bazılarının içeriklerine sitemizde yer vermiştik. Aşağıdaki linklere göz atıp alacağınız kitabı belirleyebilirsiniz. Şimdiden keyifli okumalar dilerim

www.gezipduru.com/2017/06/07/kuyucakli-yusuf/

http://www.gezipduru.com/2017/04/04/degirmen/

www.gezipduru.com/2018/02/18/7345/

**Bu sonuncu link içindeki yazımızda başka bir yazar tarafından Sabahattin Ali’nin hayatını anlatan kitabın içeriğinden bahsediyoruz.

Kitaplarla dost kalmanız dileğiyle,

Continue Reading

Kitap

İşte Gaudi

Antoni Gaudi…Tarih içinde ön plana çıkan şahsiyetlerin hayatlarını okumak, eserlerine esin kaynağı olan olayları, eylemleri, söylemleri bilmek ve yarattıkları eserlere öğrendiklerimiz üzerinden bakmak her daim keyifli gelmiştir. Bu paralelde bu aralar Gaudi hakkındaki bilgileri sorgulamaya başladık. Barselona’yı Barselona yapan,  her yıl milyonlarca turistin, eserlerini ziyaret ettiği bu önemli şahsiyetin hayatını okuyalım dedik. Mimar, Katalan, Katolik, çokça deli, çok daha fazlası dahi… Gaudi için internette araştırma yaptığımızda karşımıza bu tip tabirleri içeren, yazılan, çizilen, eleştiren ya da övgülerle dolu yüzlerce kaynak çıktı. Biraz derinlemesine araştırınca da okumamız gereken bu kitapta da karar kıldık.

Gaudi’nin çocukluk yılları ile başlayan kitap içinde, ileride kendisine esin kaynağı olacak doğaya olan düşkünlüğünün nedenlerini çok net gördük. Katolik olmasının yaratıcılığını etkileyen başka bir unsur olduğu da apaçık ortaya çıktı.

Hiç evlenmemiş, hayatının büyük çoğunluğunu kiliselerde dua ederek ve bilinçli bir açlık sınırında yaşayarak geçiren, Katalan kültürünün yayılması ve kök salması için mücadele eden, bunun için hapse giren, trafik kazası sonrası hastaneye kaldırıldığında ve ölüm döşeğinde iken ünlü mimar Gaudi olduğu bile bilinmeyen bir  adamdır.

Okuduklarımdan ve görsellerini gördüğüm eserlerinden normal bir insan zekasına sahip olmadığına kanaat getirdiğim, yaratıcılığını her alanda konuşturan bu dahi adamı benim gibi merak edenler İşte Gaudi’yi temin edebilir ve kitabı kütüphanenizde güzel bir köşeye kaldırabilirsiniz.

Son olarak, kitap bittiği zaman tasarımı, yazım şekli, kitap içinde yer alan fotoğraflar, çizimler bize bu yaratıcı adam için ancak bu şekilde bir kitap hazırlanabilirdi dedirtti. Emeği geçen herkesin eline sağlık.

İyi okumalar.

Continue Reading

Kitap

Yaşamdaşlarım

İnsanların yaşamlarından kareler sunan ve bunu tatlı bir dille anlatan kitapları hep sevmişimdir. Kendime bu lezzette bir kitap daha buldum ki bunu da siz kitap severler ile paylaşmak istedim.

Kitap içinde kimlerle karşılaştığımı yazınca eminim sizde de bu kitabı okuma hevesi uyanacaktır. Kimler mi var ? Kimler yok ki ? Yüz yaşlarında olan doğaçtan şiir söyleyen Havva babaanne, bakkal dükkanına hiç kilit vurmayan Ahmet Amca, Çakır Dayı, Nazım Hikmet, Vedat Türkali, Onat Kutlar, Ece Ayhan, Can Yücel, Ataol Behramoğlu, Abdülkadir Bulut, Trakya da efsane  Doktor Nevres, Ressam Burhan Uygur, Selahattin Hilav, Edgar Kemal, Zafer Keskiner, Cemal Süreyya’nın deyimi ile şiir tankeri olan Dağlarca ve Nino…

Kitabı okurken dünyanın ilk şiir grevinin 1989 yılı Aralık ayında bir bildiri ile ülkemizde başlatıldığını ve bugüne kadar bilmediğim, duymadığım kelimeleri öğrendim.  Bu da kitabın bana kattığı  ayrı bir değer oldu. (Gusto, vakanüvist, susku, alesta, mitoman)

İsimlerini bildiklerimizden; kimi şiiri ile, kimi dostluğu ile, kimi vatan severliği ile, kimi tek başınalığı ile en başta bizi ve sonrasında tanıma şansını yakalayamadığımız ancak kitabın yazarının ruhunu besleyen bu güzel insanların her birine ayrı ayrı selam olsun. İyi ki yolunuz dünyaya düşmüş diyor ve kitabın yazarına bu güzel anekdotları bizimle paylaştığı için kendi adıma teşekkür ediyorum.

Kitabın arka kapak yazısı:

‘’Alova bu kitabında, elli yıl boyunca kendisini etkileyen, şiirine can veren, onu “Alova” yapan ustalarını, aşklarını, dostlarını, yoldaşlarını, kısaca belleğinde iz bırakan yaşamdaşlarını ve onlarla yaşadığı ilginç deneyimleri, yalın bir dille anlatıyor.

Dünyanın en uzun günlük tutan yazarının bir köy bakkalı olduğunu, yaşamı boyunca şiir söylemiş ama bir tek şiiri yayımlanmamış yüz yaşındaki Babaanneyi, Nâzım Hikmet’le ilgili hiç bilinmeyen anıları, Can Yücel’in şiir dünyasını, Alova’yla birlikte yazdıkları “Doğaçlamalar”ın öyküsünü, dünyanın ilk şiir grevinin nasıl örgütlendiğini birinci ağızdan okuyacaksınız.
Yaşamdaşlarım yakın dönemin edebiyat ve sanat çevresini bir şairin gözüyle anlatıyor.’’

Çocuklarımıza kitap sevgisini erken yaşlarda aşılamayı bir görev bilerek sevgiyle kalın. Elinden kitap düşmeyen kitap dostları ile birlikte güzel anlar paylaşmanız dileğiyle.

www.gezipduru.com

https://www.instagram.com/ozgezipduru/

www.facebook.com/gezipduru

Continue Reading

Popüler